مبانی و رفتار پیشگیری از آلودگی

ما آموخته‌ایم محدودیتهای ذاتی را از رفتار دفن زباله‌ها یک مسأله اگر در یک بخشی از محیط زیست حل شود امکان دارد در بخش دیگر به مسأله ای جدید تبدیل بشود ما باید آلودگیهای اذیت کننده را به منبع و مبدأ آن محدود کنیم که از نقطه ای به نقطه‌ای دیگر انتقال پیدا نکند با این توضیحات ویلیام ریلی رئیس آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا (EPA) در سال 1990

دسته بندی	برنامه ریزی شهری
بازدید ها	1
فرمت فایل	doc
حجم فایل	1213 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	95

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فهرست مطالب

معرفی پیشگیری از آلودگی ............ 1

تجارب 3M ............................ 2

جلوگیری از آلودگی .................. 7

برخی مواد به سختی دور ریخته می شوند 13

علم در گذر تاریخ ................... 15

انقلاب صنعتی ........................ 17

آسیبهای ناشی از صنعتی شدن .......... 23

جلوگیری از آلودگی چیست؟............. 25

تعریف زباله ........................ 27

تعریف جلوگیری از آلودگی ............ 30

اصطلاحات دیگر ....................... 32

تجدیدپذیری ......................... 34

سلسله مراتب جلوگیری از آلودگی ...... 37

بازیابی و جلوگیری از آلودگی......... 40

اخلاق زیست محیطی .................... 42

پایایی ............................. 45

ارزیابی سیکل عمر ................... 48

فاکتورهای جلوگیری از آلودگی ........ 54

کاربردهای ارزیابی سیکل عمر ......... 67

طراحی استراتژیک یک واحد ............ 68

توسعة تولید ........................ 72

انتخاب و اصلاح فرایندها ............. 76

ادعاها جهت افزایش فروش و تبلیغات ... 85

برچسبهای زیست محیطی ................ 86

استفاده از مدل کامپیوتری در ارزیابی سیکل عمر 91

معرفی پیشگیری از آلودگی

ما آموخته‌ایم محدودیتهای ذاتی را از رفتار دفن زباله‌ها .

یک مسأله اگر در یک بخشی از محیط زیست حل شود امکان دارد در بخش دیگر به مسأله ای جدید تبدیل بشود .

ما باید آلودگیهای اذیت کننده را به منبع و مبدأ آن محدود کنیم که از نقطه ای به نقطه‌ای دیگر انتقال پیدا نکند .

با این توضیحات ویلیام ریلی . رئیس آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا (EPA) در سال 1990 خط مشی جدید EPA برای اعتماد به پایان رفتار خطی زباله‌های صنعتی و ترویج بر طرف شدن تولید زباله در منابع را اعلام کرد.

اگرچه این تئوری جدید بود ولی از لحاظ کاربردی تازه نبود.

صنایع بسیاری از سالهای قبل شروع به استفاده از این الگو کرده بودند و آن انقلابی در رویة آژانس بود. قبل از بررسی ادامة این موضوع که پیشگیری از آلودگی چیست و اینکه چگونه میتواند تأثیر گذارتر انجام شود به ما اجازه بدهید یک نگاهی داشته باشیم به اینکه چگونه کمپانی 3M رشد کرد

تجارب 3M

کمپانی 3M، یک شرکت چند ملیتی بسیار مهم است با بیش از 130 مکان صنعتی در ایالات متحده بعلاوة تعدادی دیگر در41 کشور که تولید میکند هر چیزی را از نوع با کیفیت و سحر آمیز آن علاوه بر دارا بودن عنوان یکی از بزرگترین تولید کننده های مایحتاج مصرف کننده ها، 3M همچنین یکی از بزرگترین تولید کننده های زباله بود از سمی گرفته تا غیر سمی نه تنها در 3M زباله ها از فرایندهای صنعتی تولید میشوند بلکه آنها همچنین در ضمن پردازش و عملکرد روی کالاها و مواد شیمایی که در تولیدات 3M شرکت دارند نیز تولید میشود و تولید میشوند در ضمن حمل و نقل مواد خام به کارخانه صنعتی و در راستای کامل شدن فرایند تولید از کارخانه تا اینکه بدست مصرف کننده برسد و پس از رفع نیاز مصرف کننده تا اینکه توسط او دور ریخته شود .

زباله ها همچنین تولید میشوند در پردازشها و عملکرد روی کالاها و مواد شیمیایی که شرکت دارند در تولیدات 3M و در حمل و نقل مواد خام به کارخانه صنعتی و در راستای تکمیل تولیدات از کارخانه تا مصرف کننده و پس از آنکه مصرف کننده کار خود را با تولیدات به انجام برساند و آنها را دور بریزد .

3M ،‌ علاوه بر تعداد زیادی از فعالیتها شروع کرده بود به رسیدگی به کارهای مدیریتی ناشی از افکار عمومی .

کمی دور تر از سال 1960 و نزدیک سال 1970 بوجود آمد یک صدای بلند و رسایی توسط عموم جامعه برای نظافت کردن محیط زیستمان و جلوگیری
زیانهای بیشتر .

کنگره بسرعت تصویب کرد ماده‌هایی از قانون مهمی که طراحی شده بود که این عمل را به انجام برساند .

این قانون مشتمل بود بر اصلاح امور وابسته به پاکیزگی هوا (AAA) در سال 1967، خط مشی ملی مربوط به محیط زیست (NEPA) درسال 1969 ، اتحادیه کنترل آلودگی آب (FWPCA) در سال 1972 ، فعالیت مربوط به آب نوشیدنی سالم (SDWA) در سال 1974 ، و اتحادیه کنترل مواد سمی (TSCA) و منابع از بین نرفتنی و فعالیتهای بازیابی (RCRA) در سال 1979 .

این موارد و قانونهای دیگر محیط زیست با توضیحات بیشتر در فصل 4 ارائه
خواهد شد .

در نتیجة فشارهای افکار عمومی، صنایع پیشاپیش دیگران شروع کردند به امتحان کردن راههایی برای برخورد با زباله هایشان ( برای بهتر شدن شرایط زیستی) برای کاهش مقدار زباله هایی که تولید میکردند .

هنگامیکه شرکت 3M شروع کرد به بررسی مدیریت زباله های شرکت فهمید که آنها هرگز نتوانستند به هدف پاکیزگی محیط زیست در ضمن برخورد به زباله ها برسند .

بیشتر تکنولوژیهای برخورد با زباله ها نمیتوانند زباله ها را از بین ببرند اما میشود آن را از مقداری به مقدار دیگری بطور نسبی تغییر داد . با درنگ در مسألة آلودگی احتمالی.

در نتیجه 3M تصمیم گرفت به جلوگیری از زباله از هنگامیکه تولید میشود در مکان اولیه که تنها حل عملی آن بود .

در سال 1975 کمپانی شروع کرد به آشنا کردن کمپانی های هم عرض با برنامه های جلوگیری از آلودگی و معرفی شد اتحادیه ای جدید با خطی مشی جلوگیری از آلودگی درمکان تولید آن هر جا و هر زمانیکه امکان پذیربود .

این رویة جدید ادعا میکند که 3M :‌

- حل خواهد کرد آلودگی محیط زیست شخصی و مشکلاتی که زمان زیادی از آن میگذرد .

-جلوگیری خواهد کرد از آلودگی در مکان اولیة تولید هر کجا و هر زمان که امکان پذیرباشد .

-توسعه خواهد داد تولیداتی را که کمترین تأثیر مخرب روی محیط زیست داشته باشند .

-نگهداری و محافظت خواهد کرد از منابع در ضمن آبادی سازی و سایر روشهای مقتضی .

-این اطمینان وجود دارد که قابلیتها و تولیدات آن در سراسر ایالات متحده و دولتهای محلی یافت میشوند و آیین نامه ها و مقررات آن نیز مورد پشتیبانی قرار خواهند گرفت .

-آژانسهای دولتی وسازمانهای دفتری هر جا که ممکن باشد در فعالیتهای مرتبط به محیط زیست دخالت میکنند .

بدین ترتیب جلوگیری از آلودگی پایة خط مشی تمام رفتارهای زیست محیطی 3M میباشد.

کاربرد و دانستن رفتار زباله ها متقدم و پایه ای میباشد نسبت به مدیریت زباله ها .

3M در ابتدا نگاه میکند به کاربردی بودن و امکان پذیر بودن فرایند های اصلاح، بازیابی ، احیا و افزایش راندمان .

هدف سازمان جلوگیری از آلودگی 3M پرداختن به برنامه ای است که جلوگیری از آلودگی را بعنوان مشی شرکت در سراسر آن از مدیریت تا آزمایشگاه تا کارخانجات صنعتی میشناسد .

آن پایه ریزی شده بر این اساس است که جلوگیری از آلودگی می پردازد به مولفه های سود از گذار پرداخت به محیط زیست و کاهش رفتارهای پر هزینه و انهدام زباله، کار برد صرفه جویی ، توسعه کیفیت محصولات و مشارکت مثبت بیشتر .

برنامة 3P را ، موفق بوده است . و شرایط ادغام کامل سیستمهای مدیریتی زیست محیطی با کیفیت و آفرینش فرهنگ مشارکت حساس به محیط زیست در 3M ایجاد کرده است .

مهندسین محیط زیست تعئین شده اند برای اشتغال در واحدهایی که تسهیل کنند مشارکت در برنامه های 3P ، کارمندان جایزه داده میشوند برای شناسایی روشهایی برای جلوگیری از تولید زباله یا روشهایی برای بازیابی مواد و کنفرانسها و همایشهایی برقرار میشود در سراسر شرکت بوسیله گروههای کارمندی تا به تبادل نظر در مورد جلوگیری از زباله بپردازند .

هرسال تقریباً 120 میلیون دلار بودجة 3M برای تحقیق و توسعة مرتبط با صادرات محصولات زیست محیطی که در بر می گیرند کاهش آسیب به محیط زیست از طریق اصلاح تولیدات و فرایندها .

این فعالیتها در بر گرفته است 20 درصد مصرف انرژی و 35 درصد تولید زباله را در سال 2000

برنامه های 3M شامل قطع 50% تولید زباله و کاهش 90% رها کردن زباله در محیط زیست بوده است نه تنها این نتیجه گیری در کاهش فشار بر محیط زیست مهم بوده است بلکه کمپانی بدست آورده است پس انداز بیشتر از 150 میلیون دلار بوسیلة کاهش هزینه های تولید انرژی ،اصلاح فرایند های شیمیایی و رفتار زباله ها .

جلوگیری از آلودگی

3M فقط یک نمونه است از چگونگی بررسی محدود روش برخورد یک کمپانی با مشکلات آلودگی که راهنماست بسوی توسعة زیست محیطی بزرگ و به همان اندازه پس انداز هزینه ها برای شرکت .

تعداد زیادی از شرکتهای دیگر همچنین به سمت درک حقیقی جلوگیری از آلودگی برای پرداختن موثر به آن آمده اند .

(جدول 1-1 برای تعدادی از نمونه ها که طرفدار جلوگیری از آلودگی هستند را ببینید).

جدول 1-1

برگزیده ای از برنامه های جلوگیری از آلودگی صنعتی و اهداف آن

شرکت و برنامه	حوزه فعالیت	هدف
Amoco برنامه کاهش زباله	تمرکز ابتدایی بر روی کاهش مخاطره آمیز زباله و سپس کاهش زباله و تعقیب برنامه	برطرف کردن تولید و انهدام زباله ها در حالت مخاطره آمیز
Bp America برنامة کاهش زباله	اتخاذ سلسله مراتب مدیریتی زیست محیطی به همراه کاهش منابع پیشنهادی	اهداف کاهش زبالة سالیانه با تمام سهولت
General dynamics از بین بردن کامل زباله	کاهش منابع صنعتی تعویض کاربری مواد شیمیایی سمی بازیابی و سوزاندن مواد	عدم اکتفا به انهدام زباله های قابل رؤیت
3M جلوگیری از آلودگی	از بین بردن منابع آلودگی از گذر تولید فرموله مواد، فرایندها، اصلاح، طراحی دوبارة اشیاء، طراحی دوبارة فرایندها، بازیابی زباله ها و مواد و باز فروش اشیاء	قطع رها کردن مخاطره آمیز و یا غیر مخاطره آمیز آلودگی به هوا ، زمین و آب (90%) در سال 2000 و کاهش تولید مخاطره آمیز زباله (50%) از سال 1987
Monostano	کاهش منابع، تغییر مهندسی فرایند، بکارگیری مجدد بازیافت جهت کاهش مخاطره آمیز آلودگی هوا شامل مواد جامد، مایع و آلودگی مخاطره آمیز	کاهش 90% آلودگی مخاطره آمیز هوا از 1987-1992 کاهش 70% آلودگیهای مایع، جامد، گاز از 1995-1987
Xerox	تعویض کاربرد مواد سمی	کاهش تولید مخاطره آمیز زباله (50%) از 1995-1990

(منبع : U.S.EPA , 1991 )

این کتاب بررسی خواهد کرد منابع و رفتار های آلودگی صنعتی و چگونگی کاهش تأثیر منفی صنعت بر روی محیط زیست ناشی از فرایند های صنعتی از یک روش مبتنی بر صرفه جویی اقتصادی موثر .

این روشها محدود نشده اند به فعالیتهای داخلی یک کمپانی بلکه همچنین مشتمل است بر دیگر پشتیبانی کننده های آنان و دیگر مصرف کننده ها در حین کاربرد و از بین بردن تولیدات .

تولید زباله در سراسر امریکا و دیگر نقاط جهان در یک جهش سریع شتاب می گیرد .

به همان اندازه که کشورها صنعتی تر میشوند و ثروت و رفاه شهروندان آنها افزایش میابد افزایش تقاضا برای کالا و خدمات در آنها بوجود می آید.

شرکتها به افزایش فروش خود توجه دارند و جهت دستیابی به سود و منفعت به این موضوع دامن میزنند که این کار توأم با تبلیغات کالاهای آنهاست.

نتیجه اینکه با افزایش تقاضای اجناس و کالاها زباله ها بیشتر و بیشتر تولید میشود .

تخریب محیط زیست ناشی از این بدیهی خواهد بود و هوا و آب نیز از این هجوم در امان نخواهد ماند.

زباله های مخاطره آمیز و ناراحت کننده مواد سمی خود را به آبهای سطحی تراوش میدهند.

نرخ سرطان و سایر بیماریها که از این واکنشهای شیمیایی بوجود می‌آیند افزایش می‌یابد .

تهی شدن منابع،گرم شدن عمومی جهان و آسیب دیدن لایه محافظ ازن از نتایج آن خواهد بود .

بسیاری از مردم به این درک رسیده اند که بی حرمتی به زمین نمیتواند ادامه پیدا کند بدون آنکه مشکلات حل نشدنی بدنبال داشته باشد .

کوششهای انجام گرفته برای بر طرف کردن مشکل ناشی از این نوع برخورد با زباله ها بعد از آنکه تولید میشوند نیاز به پشتیبانی دارد ولی مشکلات آنقدر بزرگ هستند که در برابر این کوششها به دشواری حل میشوند .

برای روشی که مدیریت کند زباله ها و محیط زیست را چه چیزی نیاز مهم و همه جانبه میباشد؟

جلوگیری از آلودگی به یک روش کلی نگر در مدیریت زباله ها نیاز دارد تا اینکه منتظر بمانیم بعد از اینکه زباله ها تولید شدند در راستای بی ضرر شدن آنها تلاش بشود .

روش جلوگیری از آلودگی به طول عمر یک قطعه تولیدی از استخراج مواد خام از زمین و انجام گرفتن عملیات صنعتی برای تولید یک قطعه و تولید زباله از قطعه و در

صورت امکان بازیافت زباله توجه میکند .

به عبارت دیگر بهینه سازی روشها برای کاهش تخریب محیط زیست .

این ممکن است معنی دهد استفاده از موادی که کمتر سمی هستند و یا اینکه کمتر خطرناک هستند برای زمین ، یافتن فرایند های تولیدی کاراتر یا فرایند هایی که انرژی کمتری می گیرد طراحی تولیدات جدیدی را که بعد از کاربرد راحت تر بازیافت میشوند.

طراحی بسته بندیهای جدید مواد که حجم بسته بندی را که بعد به زباله دان یا کوه‌های زباله سوزی میرود کاهش میدهد.

در گذشته این طور نشان داده میشد که صنعت به میزان کمی به نوع و مقدار زباله های تولید شده مربوط است و مردم آگاهی کمی داشتند از آسیبهای این زباله ها به محیط زیست .

این زباله ها معمولاً‌ انتقال پیدا میکند به هوا یا رودخانه یا آنها دور ریخته میشوند و در زمین دفن می شوند .

(شکل 1-1 را ببینید)

رفتارهای مدیریت زباله های صنعتی اخیر و پیشنهاد شده

a)رفتار صنعتی گذشته

b)رفتار صنعتی حال

c)جریان رفتارهای جلوگیری از آلودگی

d)رفتار صنعتی ایده‌آل آینده

برخی مواد به سختی دور ریخته میشوند

مواد دور ریخته شده که تا کنون استنباط میشد که از بین رفته اند، بخاطر رقیق شدن در هوا یا آب یا تدفین در زمین بصورت ماندگاری نزد ما باز گشته اند .

بخاطر این آسیبی که شناخته شد ، صنایع این رفتار را آغاز کرده بودند که زباله های خطرناک را از بین ببرند .

سرانجام برخی صنایع شروع کرده بودند به بازیافت و بکار گیری مجدد از مواد دور ریختنی ، صنایع دیگر که دریافتند فروش تولیدات آنها و جلوگیری از آلودگی و سازگاری با محیط زیست رابطة بسیار تنگاتنگی با هم دارند شروع کردند به فروش تولیدات سازگار با محیط زیست و تولیدات سبز بعنوان راهی برای جذب مشتری .

این شروع عصر جلوگیری از آلودگی بود –اگر چه حال ما میتوانیم کارهای بیشتری انجام دهیم .

هدف «Zero pollution » چه ضرورتی دارد ؟

در کدام فرایند ها تولید زباله بخاطر تغییر فرایند بر طرف میشوند . و چه مقدار زبالة باقیمانده امکان بازیافت و کار برد مجدد دارد یا احیا میشود با همان قابلیت و کاربرد قبلی یا برای کاربرد دیگری .

مقدار کمی از مواد که پس از بازیافت و بکار گیری مجدد باقی میماند میتواند بصورت مواد قابل جذب برای محیط زیست دفع بشود .

هدف از جلوگیری از آلودگی ، آلودگی صفر است ولی آن تنها یک هدف است .

تولید همة زباله ها قابل جلوگیری و بازیافت نیست و همیشه مقداری از زباله جهت دفع به محیط زیست وجود خواهد داشت .

در حالت عینی و واقعی حجم این زباله باید به اندازة کافی کوچک شود که در یک روش امن زیست محیطی بطور موثر مدیریت شود .

قبل از رسیدگی به کاربرنامة جلوگیری از آلودگی این مفید خواهد بود که بدانیم چگونه صنایع طی چند صد سال گذشته رشد کردند

این درک به ما کمک میکند که بفهمیم الان کجا هستیم

پیشگیری از آلودگیآسیبهای ناشی از صنعتی شدنتعریف زباله